TV-tradities Oud & Nieuw
De parels die de tand des tijds doorstaan
5 maart 2026
Dit jaar vieren we 75 jaar TV. Dat voelt wellicht gek omdat we er niet omheen kunnen dat de kijktijd naar lineaire TV al jaren een dalende lijn laat zien. Toch is er genoeg om te vieren en bij stil te staan. Deels omdat een aanzienlijk deel van de verschuiving van kijktijd naar SAVOD gaat en daarmee nog steeds onderdeel uitmaakt van het Total Video domein. Maar ook omdat er lineair nog een ruim aanbod aan titels is die al tientallen jaren met succes worden uitgezonden en die, ondanks die dalende kijktijd, een stabiel of zelfs groeiend kijkerspubliek weten te trekken.
AL EEUWEN OP TV
Al decennialang weet de Nederlandse TV met programma’s generaties te verbinden. Titels als het NOS Journaal, Studio Sport, Goede Tijden, Slechte Tijden, Wie is de Mol? en Hart van Nederland maken al sinds de vorige eeuw deel uit van het vaste televisielandschap. Net als tradities als het Eurovisie Songfestival en de Oudejaarsconference vormen zij herkenningspunten in het collectieve kijkgeheugen, programma’s die zich blijven vernieuwen en daarmee relevant blijven voor een breed publiek.
DE VASTE ANKERS: NIEUWS- EN ACTUALITEITENPROGRAMMA’S
Met de verschuiving van een deel van de kijktijd naar on demand platformen wordt de rol van nieuws- en actualiteitenprogramma’s steeds belangrijker voor lineaire zenders. Zij leveren een steeds grotere bijdrage aan het zenderaandeel. Omdat deze programma’s met name in de vooravond en op de late avond worden uitgezonden, fungeren zij als het ware als de boekensteunen van de avondprogrammering.
Dat zien we ook terug in de toplijsten. Stond het NOS Journaal van 20 uur in 2016 nog op de tiende plaats, in 2025 staat het programma op de achtste plek. Na de coronaperiode heeft het Journaal kijkers ingeleverd.
Toch kijken er over het jaar heen dagelijkse gemiddeld ruim 1,5 miljoen mensen. Daarmee bekleedt het programma met grote regelmaat de eerste positie in de dagelijkse toplijst.
Van oudsher scoort het Half Acht Nieuws van RTL 4 minder kijkers dan het NOS Journaal. Toch is het bulletin opvallend stabiel in de jaren sinds corona, met gemiddeld rond de één miljoen kijkers per uitzending, zoals in onderstaande grafiek te zien is. Deels is dat toe te schrijven aan het profiel van het Half Acht Nieuws, dat beter in staat is om de jongere kijker aan zich te binden.
GRAFIEK ONTWIKKELING KIJKDICHTHEID HALF ACHT NIEUWS, IN ABSOLUTE AANTALLEN (6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
Maar één van de meest opvallende actualiteitenprogramma’s is Vandaag Inside. Spraakmakend is het programma al vele jaren, maar onderstaande grafiek laat zien dat het programma in de afgelopen jaren, sinds het wordt uitgezonden op SBS 6, een enorme vlucht in het aantal kijkers heeft genomen. Een groei die tegentrends is voor de ontwikkeling van lineaire TV in het algemeen. Die stijging is in dit geval volledig voor rekening van kijkers in de leeftijd van 50 jaar en ouder.
GRAFIEK ONTWIKKELING KIJKDICHTHEID VI, IN ABSOLUTE AANTALLEN (6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
EVENTS EN FEESTDAGEN
Naast de actualiteitenprogramma’s, zijn events een belangrijke pijler voor lineaire TV. Het meest voor de hand liggend zijn daarbij de sportevenementen, zoals de Olympische Spelen en internationale voetbaltoernooien. Zij zorgen steevast voor een opleving in de kijkcijfers en blijven onverminderd populair. Het is content waar niet alleen lineaire zenders, maar ook steeds meer streamingdiensten graag de portemonnee voor trekken. Een duidelijk signaal dat streamingdiensten al lang niet meer uitsluitend on demand kijken willen stimuleren, maar ook de grote toegevoegde waarde zien van live content waar hele grote groepen kijkers op afkomen.
Naast live sport content zijn er ook andere events waar kijkers al jaren massaal de TV voor aanzetten.
Een sprekend voorbeeld is het Eurovisie Songfestival. De afgelopen tien jaar laat een wisselend patroon zien met de winst van Duncan in 2019, waar ruim 4,5 miljoen mensen naar keken en de daaropvolgende organisatie in Nederland in 2022 (na het Corona-jaar te hebben overgeslagen in 2021), waar zelfs ruim 5,5 miljoen mensen naar keken. Na roerige jaren met Mia & Dion in 2023 en de uitsluiting van Joost Klein in 2024, lag de gemiddelde kijkdichtheid in 2025 met ruim 3,5 miljoen kijkers weer rond het gemiddelde niveau van vóór corona. Ondanks toegenomen concurrentie van streamingdiensten en dalende kijktijd blijft het Eurovisie Songfestival een cultureel event dat diepgeworteld is in kijktradities, ook onder jongere doelgroepen.
GRAFIEK ONTWIKKELING KIJKDICHTHEID EUROVISIE SONGFESTIVAL, IN ABSOLUTE AANTALLEN
(6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
Een ander sterk voorbeeld is de Oudejaarsconference op NPO 1. In onderstaande grafiek is te zien dat de
Oudejaarsconferences in de afgelopen 10 jaar, met uitzondering van Micha Wertheim, structureel meer dan 2 miljoen kijkers scoren. Afgelopen Oudjaarsavond haalde Peter Pannekoek zelfs het hoogste aantal kijkers van het afgelopen decennium. Opvallend is dat dit succes niet alleen te danken is aan oudere kijkers: de cabaretier appelleert aan een brede en daarmee ook jonge groep kijkers.
GRAFIEK KIJKDICHTHEID OUDEJAARSCONFERENCES NPO 1, IN ABSOLUTE AANTALLEN
(6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
Ook de All You Need Is Love Kerstspecial is inmiddels een TV-traditie die niet meer weg te denken is uit het
Kerstritueel van zo’n 2,5 miljoen kijkers. Een aantal dat al jaren stabiel is. En in het rijtje feestdagen mag het
Sinterklaasjournaal niet ontbreken. Een titel die in de afgelopen 10 jaar een ware vlucht heeft genomen, zoals in onderstaande grafiek te zien is.
GRAFIEK 15 ONTWIKKELING KIJKDICHTHEID SINTERKLAASJOURNAAL, IN ABSOLUTE AANTALLEN
(6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
De makers hebben het programma naar een hoger plan getild met uitstekende storytelling die niet alleen bij kinderen, maar ook bij veel volwassenen het gesprek van de dag bepaalt. Het is een prachtig voorbeeld van een programma dat inhaakt op cultureel erfgoed én actualiteit en laat daarmee de kracht zien van lineaire TV.
GROOT ENTERTAINMENT
Tot slot kijken we naar de categorie ‘groot entertainment’. Alle drie de grote zenders (NPO 1, RTL 4 en SBS 6) beschikken over meerdere succesformules. Het gaat daarbij niet alleen om langlopende titels die kijkers nog naar de TV weten te trekken. Ook in de afgelopen jaren hebben de zenders nieuwe formats gelanceerd die een groot publiek aantrekken. Voor dit artikel is gekeken naar langlopende titels, zodat ontwikkelingen over meerder jaren zichtbaar worden.
Misschien wel de meest iconische en langlopende entertainment titel is Wie is de Mol? Met spin-offs op NPO Start, begeleidende praatprogramma’s en een hele sterke online community. Met gemiddeld 3 miljoen kijkers per seizoen trekt het programma meer kijkers dan 10 jaar geleden.
Postcode Loterij Miljoenenjacht kent een lange geschiedenis met meerdere zenderwissels. Sinds 2019 wordt het programma uitgezonden op SBS 6. Vergelijkingen met eerdere periodes zijn lastig omdat de zender waar een programma op wordt uitgezonden ook van invloed is op het aantal kijkers. In de periode waarin het programma op SBS 6 wordt uitgezonden is het aantal kijkers opvallend stabiel, net onder de 1,5 miljoen kijkers.
Ook Expeditie Robinson maakte diverse omzwervingen: van Net 5 via Talpa Tien en RTL 5 naar RTL 4. In onderstaande grafiek is te zien dat de verhuizing naar RTL 4 in 2019 voor een piek zorgde. Twee afleveringen per week in 2021 en twee seizoenen in één jaar in 2022 bleken voor de kijker te veel van het goede, maar sinds
2023 trekt het programma gemiddeld ruim 1,5 miljoen kijkers per seizoen en dat is meer dan tien jaar geleden.
GRAFIEK 16 ONTWIKKELING KIJKDICHTHEID EXPEDITIE ROBINSON, IN ABSOLUTE AANTALLEN
(6+, AANTAL KIJKERS X 1000)
DE TOEKOMST VAN TOTAL VIDEO
De ontwikkelingen in de media, en met name lineaire TV versus streaming en on demand, zijn dagelijks onderwerp van gesprek. De daling van de lineaire kijktijd is onmiskenbaar. Tegelijkertijd blijken actualiteitenprogramma’s voor veel kijkers, jong en oud, vaste ankers in het kijkgedrag. Daarnaast laten grote events en spraakmakende entertainmentprogramma’s zien dat zij de tand des tijds doorstaan. En dat los van wat er eventueel vooruit- of teruggekeken wordt op NPO Start, Videoland en KIJK. Laat dit het bewijs zijn van de toekomst en toekomstbestendigheid van de premium content van Total Video, ongeacht het platform of apparaat waarop wordt gekeken. Content is king. Een koning heeft een kasteel nodig en dat kasteel is TV.
Deze analyse is onderdeel van het Jaarrapport 2025 van Screenforce en is hier te downloaden.